To Στόουνχεντζ είναι νεολιθικό μεγαλιθικό μνημείο του οποίου η διαμόρφωση συνεχίστηκε ως την Εποχή του Χαλκού, κοντά στο Έιμσμπερι (Amesbury) της Αγγλίας στην κομητεία του Γουΐλτσιρ (Wiltshire), περίπου 13 χλμ βορειοδυτικά του Σαλίσμπερι (Salisbury). Πρόκειται για έναν κύκλο μεγαλίθων, που κατασκευάστηκε σύμφωνα με τις πλέον αποδεκτές αρχαιολογικές εκτιμήσεις ανάμεσα στο 2500 π.Χ. και το 2000 π.Χ.. Το αρχαιότερο κυκλικό ανάχωμα και η περιφερειακή τάφρος, που ανήκουν σε πρωιμότερη φάση του μνημείου, χρονολογήθηκαν προσφάτως περί το 3100 π.Χ..
Το όνομα Στόουνχεντζ (Stonehenge) προέρχεται από τις αρχαίες αγγλικές λέξεις Stanhen gist, που σημαίνουν 'κρεμαστοί λίθοι' και έδωσαν το όνομά τους σε μια ολόκληρη κατηγορία μνημείων γνωστών ως henge(s), δηλαδή κυκλικές ή οβάλ σχήματος περιοχές με διακριτά χαρακτηριστικά τους το κυκλικό ανάχωμα και την τάφρο που το περιβάλλει. Οι αρχαιολόγοι καθορίζουν τα henge(s) ως εκχωματώσεις που συνίστανται από ένα κυκλικό έγκλεισμα, περιβεβλημένο με κρηπιδωμένη κυκλική τάφρο. Όπως συμβαίνει συχνά με την αρχαιολογική ορολογία, η λέξη είναι δάνεια από τους παλιούς αρχαιοδίφες. Όμως, ο όρος henge δεν είναι και ο καταλληλότερος για την περιγραφή του Στόουνχεντζ, στην περίπτωση του οποίου το κρηπίδωμα βρίσκεται εσωτερικά της τάφρου. Παρόλο που το Στόουνχεντζ ως μνημείο είναι σύγχρονο άλλων τυπικότερων νεολιθικών κατασκευών, που φέρουν δικαιολογημένα τον τίτλο henges, θεωρούμενο στο σύνολό του δεν είναι δυνατόν να καταχωρηθεί σε κάποια κατηγορία. Μορφολογικά έχει μακρινή μόνον συγγένεια με τους υπόλοιπους λίθινους κύκλους των Βρετανικών νήσων, όπως ο κύκλος του Μπρόντγκαρ (Ring of Brodgar), για παράδειγμα, ενώ τα περίφημα τρίλιθά του το καθιστούν μοναδικό. Το Στόουνχεντζ και ο περιβάλλων χώρος του προστέθηκαν στον κατάλογο της UNESCO για την Παγκόσμια Πολιτισμική Κληρονομιά το 1986.
Το μεγαλιθικό μνημείο του Στόουνχεντζ αποτελούσε πάντα ένα μυστήριο για τους αρχαιολόγους. Τόσο για την προέλευσή του, όσο και για τη χρήση του και τους ανθρώπους που το κατασκεύασαν. Τώρα φαίνεται να βρέθηκε μια άκρη στο κουβάρι, τουλάχιστον για την επίσημη αρχαιολογία. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες εντοπίστηκε κάπου στην Ουαλία ο τόπος προέλευσης των μεγάλιθων του μνημείου.
Το όνομα Στόουνχεντζ (Stonehenge) προέρχεται από τις αρχαίες αγγλικές λέξεις Stanhen gist, που σημαίνουν 'κρεμαστοί λίθοι' και έδωσαν το όνομά τους σε μια ολόκληρη κατηγορία μνημείων γνωστών ως henge(s), δηλαδή κυκλικές ή οβάλ σχήματος περιοχές με διακριτά χαρακτηριστικά τους το κυκλικό ανάχωμα και την τάφρο που το περιβάλλει. Οι αρχαιολόγοι καθορίζουν τα henge(s) ως εκχωματώσεις που συνίστανται από ένα κυκλικό έγκλεισμα, περιβεβλημένο με κρηπιδωμένη κυκλική τάφρο. Όπως συμβαίνει συχνά με την αρχαιολογική ορολογία, η λέξη είναι δάνεια από τους παλιούς αρχαιοδίφες. Όμως, ο όρος henge δεν είναι και ο καταλληλότερος για την περιγραφή του Στόουνχεντζ, στην περίπτωση του οποίου το κρηπίδωμα βρίσκεται εσωτερικά της τάφρου. Παρόλο που το Στόουνχεντζ ως μνημείο είναι σύγχρονο άλλων τυπικότερων νεολιθικών κατασκευών, που φέρουν δικαιολογημένα τον τίτλο henges, θεωρούμενο στο σύνολό του δεν είναι δυνατόν να καταχωρηθεί σε κάποια κατηγορία. Μορφολογικά έχει μακρινή μόνον συγγένεια με τους υπόλοιπους λίθινους κύκλους των Βρετανικών νήσων, όπως ο κύκλος του Μπρόντγκαρ (Ring of Brodgar), για παράδειγμα, ενώ τα περίφημα τρίλιθά του το καθιστούν μοναδικό. Το Στόουνχεντζ και ο περιβάλλων χώρος του προστέθηκαν στον κατάλογο της UNESCO για την Παγκόσμια Πολιτισμική Κληρονομιά το 1986.
Το μεγαλιθικό μνημείο του Στόουνχεντζ αποτελούσε πάντα ένα μυστήριο για τους αρχαιολόγους. Τόσο για την προέλευσή του, όσο και για τη χρήση του και τους ανθρώπους που το κατασκεύασαν. Τώρα φαίνεται να βρέθηκε μια άκρη στο κουβάρι, τουλάχιστον για την επίσημη αρχαιολογία. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες εντοπίστηκε κάπου στην Ουαλία ο τόπος προέλευσης των μεγάλιθων του μνημείου.Μια ομάδα επτά αρχαιολόγων από το πανεπιστήμιο του Bournemouth με επικεφαλή τον καθηγητή Tim Darvill, κατάφερε να λύσει ένα από τα σημαντικότερα μυστήρια του Στόουνχεντζ, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι οι μεγάλιθοι του προϊστορικού αυτού μνημείου προέρχονται από το βουνό της περιοχής Pembrokeshire's Preseli Hills της Ουαλίας.
Συμπέραναν επίσης ότι οι μεγάλιθοι αποσπάστηκαν από το σημείο αυτό γύρω στο 2500 π.Χ.
Οι μεγάλιθοι φαίνεται να έχουν αποσπαστεί από ένα κοίλωμα όπου σήμερα μπορεί κανείς να αντικρίσει κι άλλες πεσμένες κολώνες με εμφανή σημάδια κατεργασίας. Κατόπιν μεταφέρθηκαν στην περιοχή του Wiltshire που υψώνεται η διάσημη μεγαλιθική κατασκευή, δηλαδή σε απόσταση περίπου 400 χιλιομέτρων.
Οι μεγάλιθοι φαίνεται να έχουν αποσπαστεί από ένα κοίλωμα όπου σήμερα μπορεί κανείς να αντικρίσει κι άλλες πεσμένες κολώνες με εμφανή σημάδια κατεργασίας. Κατόπιν μεταφέρθηκαν στην περιοχή του Wiltshire που υψώνεται η διάσημη μεγαλιθική κατασκευή, δηλαδή σε απόσταση περίπου 400 χιλιομέτρων.
Η ανακάλυψη αυτή έρχεται να συμπληρώσει μια σειρά άλλων, με κορυφαία την περσινή εύρεση τριών σκελετών κοντά στο Στόουνχεντζ, για τους οποίους οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πρόκειται για εργάτες που σε κάποια αρχαία εποχή ανήκαν στο συνεργείο μεταφοράς των μεγάλιθων από το Preseli Hills στην πεδιάδα του Salisbury.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του επικεφαλής της ομάδας, καθηγητή Darvill, τα γεωγραφικά δεδομένα καθώς και γεωλογικά και χημικά τεστ αποδεικνύουν ότι οι μεγάλιθοι του Στόουνχεντζ θα μπορούσαν αν έχουν προέλθει μόνο από το σημείο αυτό. Όσο για την επιλογή του σημείου, ο Darvill υποθέτει ότι το σημείο πρέπει να θεωρούνταν ιερό ή να σχετίζονταν με κάποια αρχαία θεότητα. Μάλιστα ελπίζει ότι μελλοντικά η ομάδα του θα καταφέρει να εντοπίσει ακόμα και τις ακριβείς εσοχές από τις οποίες αποσπάστηκαν οι μεγάλιθοι του Στόουνχεντζ. Όσο για τον τρόπο μεταφοράς ο καθηγητής υποθέτει ότι πιθανόν να μεταφέρθηκαν με τη ροή κάποιου ποταμού .
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου